Hoeveel fietsparkeerplaatsen voorzien bij een nieuwbouwproject?

Het is bijna altijd dezelfde vraag, en ze komt bijna altijd te laat. Het ontwerp ligt vast, de omgevingsvergunning wordt klaargemaakt, en dan valt iemand over de fietsenberging: hoeveel plaatsen moeten we eigenlijk voorzien? Op dat moment is er nog één hoek over waar het past, en die hoek bepaalt de rest.

Het vervelende is dat er geen enkel getal bestaat dat overal klopt. Het goede nieuws is dat de logica erachter wel overal dezelfde is, en dat u ze op een halve dag kunt doorrekenen als u weet waar u moet kijken.

Het cijfer staat in de gemeentelijke verordening

Vlaanderen legt geen algemene fietsparkeernorm op voor private nieuwbouw. Die norm staat in de gemeentelijke stedenbouwkundige verordening van de gemeente waar u bouwt, en die verschilt. Sommige gemeenten rekenen per woonentiteit, andere per slaapkamer, nog andere per vierkante meter bruto vloeroppervlakte voor kantoren en handel. Eerste stap in elk dossier is dus niet rekenen, maar de parkeerverordening van die ene gemeente opvragen. Staat er geen verordening, dan legt de vergunningverlener de norm vaak alsnog op bij de beoordeling.

Een concreet voorbeeld: de Antwerpse bouwcode

De bouwcode van de stad Antwerpen is een van de meest uitgewerkte reglementen en geeft een goed beeld van de orde van grootte. Voor woningen rekent die één stalplaats per slaapkamer, plus één extra plaats per woning. Voor studentenkamers één plaats per kamer. Voor kantoren 1,25 plaatsen per 100 vierkante meter bruto vloeroppervlakte, voor handel, horeca en diensten 0,60 per 100 vierkante meter, met daarbovenop twee bezoekersplaatsen per 100 vierkante meter publiek toegankelijke ruimte. Voor scholen loopt het hoger op: negen plaatsen per klas in het lager onderwijs en twintig per 100 vierkante meter in het secundair.

Reken dat eens door voor een appartementsgebouw met twaalf eenheden van gemiddeld twee slaapkamers en u zit al aan zesendertig plaatsen. Dat is geen bergruimte meer, dat is een ontwerpbeslissing.

Wat het reglement niet zegt

Reglementen rekenen in plaatsen, gebruikers rekenen in fietsen die ze echt hebben. Een norm houdt zelden rekening met het aandeel bakfietsen, langere elektrische fietsen en fietsen met een kinderzitje, en net die nemen de ruimte in. Veel verordeningen rekenen ongeveer anderhalve vierkante meter per fiets inclusief circulatie, en dat is een gemiddelde: een bakfiets haalt dat niet. Voorzie daarom bewust een aandeel bredere en langere plaatsen in plaats van overal hetzelfde rek te zetten. Een stalling die op papier aan de norm voldoet maar waar de helft van de bewoners niet in kan, is een stalling die leeg blijft.

Bereikbaarheid beslist of de stalling gebruikt wordt

Dit is het onderdeel waar het in de praktijk fout loopt. Een fietsenberging op het gelijkvloers naast de ingang wordt gebruikt. Een berging achteraan, achter twee deuren of onderaan een trap wordt dat niet, en dan staan de fietsen alsnog in de inkomhal. Gaat de stalling ondergronds, dan heeft u een helling, een trap met een fietsgoot of een lift nodig; als vuistregel haalt een helling best niet meer dan ongeveer twaalf procent en een trapgoot niet meer dan twintig. Houd de fietstoegang bovendien fysiek gescheiden van de autotoegang. Die keuzes kosten in het ontwerp bijna niets en achteraf bijna alles.

Overdekt en afsluitbaar is vaak een eis, geen keuze

Veel reglementen schrijven voor dat de stalplaatsen in een afzonderlijke, overdekte en afgesloten ruimte liggen. Zelfs waar dat niet verplicht is, is het bij nieuwbouw meestal de verstandigste keuze: fietsen staan er lang, het gaat om dure fietsen, en droog stallen verlengt de levensduur van zowel de fiets als het systeem. Voor projecten waar niet iedereen in dezelfde ruimte terechtkan, zijn afzonderlijke fietsboxen en fietskluizen een werkbaar alternatief, zeker voor bakfietsen en voor bewoners die hun fiets maanden niet verplaatsen.

Laadpunten voor elektrische fietsen

Steeds meer reglementen vragen vanaf een bepaald aantal plaatsen minstens één laadpunt, en zijn de stalplaatsen over verschillende ruimtes verdeeld, dan geldt dat per ruimte. Zelfs zonder die verplichting is het verstandig om de leidingen nu al te voorzien: achteraf een voeding naar een afgesloten berging trekken kost een veelvoud van wat het tijdens de ruwbouw kost. Denk daarbij ook aan brandveiligheid en aan een correcte scheiding van de kringen.

De drie fouten die we het vaakst zien

De eerste: pas op het einde rekenen, waardoor de stalling de restruimte krijgt. De tweede: alleen de norm halen en niet nagaan wie er effectief parkeert, met te weinig ruimte voor bijzondere fietsen tot gevolg. De derde: de rekken te dicht op elkaar zetten om het aantal te halen. Een plaats waar de fiets niet in of uit kan zonder het stuur van de buur te verplaatsen, telt in het dossier maar niet in de praktijk.

Wat de prijs bepaalt

Er is geen vaste prijs per plaats, en wie er een geeft, laat iets weg. Het type systeem, de capaciteit, de constructie en afwerking, de ondergrond en fundering, het sluit- en toegangssysteem en de bereikbaarheid van de werf bepalen samen de kost. Twee projecten met evenveel plaatsen kunnen daardoor ver uit elkaar liggen. Daarom rekenen we per project. De concrete bedragen per product vindt u in het Herva-Doublet Platform: maak een gratis account aan en u ziet meteen alle prijzen, inclusief plaatsing.

Vroeg beginnen kost niets

De beste dossiers zijn die waar de fietsenstalling al bij het voorontwerp op het plan staat, met de juiste oppervlakte, op de juiste plek en met een systeem dat past bij wie er gaat parkeren. Wij meten vooraf op, rekenen de capaciteit door en leveren een opstelling die aan de verordening voldoet én gebruikt wordt. Stuur ons gerust het plan in een vroeg stadium door — dan zegt u het nu één keer, in plaats van het later te herstellen.